De verkiezingen 2014 in Brussel

2014-18, 100 jaar Groote Oorlog.
bruselo.info belicht Brussel vanuit een aparte hoek, montre Bruxelles sur un angle nouveau, beleuchtet Brüssel aus einem besonderen Winckel, throws light on Brussels from unusual angles.

Welcome - Bienvenue - Wilkommen
Een stukje politieke geschiedenis

De Raad van de Vlaamse Gemeenschapscommissie is een jonge parlementaire instelling.  De Raad werd voor het eerst officieel geïnstalleerd  op 14 juli 1989. Zijn ontstaan als politieke instelling kan niet losgekoppeld worden van de verschillende etappes in de omvorming van België van een unitaire naar een federale staat.

Een staat in beweging

1830 – 1970: het unitaire België
Tot 1970 is België een unitaire staat met 1 parlement en 1 regering. Het Frans blijft lang de officiële voertaal. Maar vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw ijveren de Vlamingen voor een erkenning van het Nederlands als tweede, volwaardige taal. De spanningen tussen het Nederlandstalige noorden en het Franstalige zuiden lopen steeds hoger op. Langzaam maar zeker groeit het inzicht dat Vlaanderen en Wallonië ruimte nodig hebben om eigen beslissingen te nemen. De politieke wereld begint stevig aan de bestaande structuur te sleutelen. De staat wordt hervormd in verschillende stappen.

1970: België verdeeld
De eerste staatshervorming tekent de krijtlijnen uit van het nieuwe België. In de grondwet wordt opgenomen dat België bestaat uit gemeenschappen en gewesten. Eenvoudig uitgelegd komt het neer op een indeling per taalgroep (de gemeenschappen) en een indeling per grondgebied (de gewesten).

Taal
Vlaamse gemeenschap
Franse gemeenschap
Duitstalige gemeenschap

Grondgebied
Vlaams gewest
Waals gewest
Brussels hoofdstedelijk gewest

Vlaanderen en Wallonië krijgen in 1970 hun eerste vorm van autonomie en mogen zelf hun cultureel beleid bepalen. De leden van Kamer en Senaat vergaderen daarover in aparte taalgroepen.
In Brussel wordt het cultuurbeleid van de Vlaamse Gemeenschap behartigd door de Nederlandse Cultuurcommissie (NCC). De NCC is de voorloper van de huidige Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC).

1980: de stap naar zelfbestuur
De staatshervorming van 1980 gaat nog een stapje verder. De Belgische regering blijft zich met de hoofdzaken bezighouden, maar de gemeenschappen en gewesten krijgen een verregaande vorm van zelfbestuur. Vlaanderen, Wallonië en ook de kleine Duitstalige gemeenschap beschikken voortaan over een eigen regering.
Toch blijft één groot probleem de staatshervormers dwarsliggen: Brussel. Vlamingen en Walen geraken het niet eens over de precieze afbakening van het Brussels grondgebied. Bovendien zorgt het tweetalige karakter van de hoofdstad voor taalkundige problemen. Een ingewikkelde knoop die de politieke wereld niet meteen kan ontwarren. België lijkt op een puzzel waarvan nog een stukje ontbreekt.

1989: het puzzelstukje Brussel
In 1988 en 1989 maakt de derde staatshervorming de puzzel compleet. Gemeenschappen en gewesten krijgen nog meer bevoegdheden. En ook de Brusselse kogel raakt door de kerk. Dankzij de bijzondere wet van 12 januari 1989 (de Brusselwet) ziet het Brussels Hoofdstedelijk Gewest het levenslicht. Ook dit derde gewest krijgt een apart parlement en een aparte regering. Op 18 juni 1989 trekken de Brusselaars naar de stembus om hun eigen parlementsleden te verkiezen. Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement telt na die eerste verkiezingen 64 Franstalige en 11 Nederlandstalige parlementsleden.
De Nederlandse Cultuurcommissie houdt op te bestaan en de Vlaamse Gemeenschapscommissie verschijnt op het toneel. De VGC vertegenwoordigt de belangen van de Vlaamse Gemeenschap in Brussel.

1993: de federale staat
Met het Sint-Michielsakkoord krijgt België zijn huidige vorm. Het land is nu officieel een federale staat. Zo staat het ook in artikel 1 van de grondwet: ‘België is een federale staat, samengesteld uit de gemeenschappen en gewesten.’
De gemeenschappen en gewesten krijgen opnieuw een uitbreiding van hun bevoegdhedenpakket.
Nog een ingrijpende verandering is dat elk parlement voortaan uit rechtstreeks verkozen leden bestaat. In 1995 vinden voor het eerst gewestverkiezingen plaats. Het federale parlement en de deelparlementen beschikken nu elk over hun eigen vertegenwoordigers.
De zes eerst gekozen Nederlandstalige parlementsleden van het Brussels Parlement krijgen ook een zitje in het Vlaams Parlement. Op die manier wordt de band tussen Brussel en Vlaanderen versterkt.
Ook nieuw is dat de provincie Brabant gesplitst wordt in Vlaams- en Waals-Brabant. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest valt buiten de tien Belgische provincies.

2001: de puntjes op de i
Om het plaatje helemaal te doen kloppen, worden nog twee belangrijke akkoorden gesloten.
Het Lambermontakkoord zorgt er ondermeer voor dat de gewesten hun eigen belastingen kunnen heffen.
Het Lombardakkoordlegt een ruimere vertegenwoordiging van de Vlamingen in Brussel vast.
Het Brussels Hoofdstedelijk Parlement telt voortaan 89 parlementsleden, 17 van hen moeten gegarandeerd Nederlandstalig zijn.
Ook de band met Vlaanderen wordt nog steviger aangehaald. In het Vlaams Parlement zetelen voortaan 6 parlementsleden die rechtstreeks door de Brusselse inwoners verkozen worden. De Brusselse Vlamingen zijn nu vertegenwoordigd door 17 parlementsleden in het Brussels Parlement én door 6 parlementsleden in het Vlaams Parlement.

De toekomst
België blijft een land in beweging en staat op de drempel van een nieuwe staatshervorming. In oktober 2011 komt na moeizame communautaire onderhandelingen het Vlinderakkoord tot stand. Belangrijk punt in het nieuwe akkoord is de splitsing van de kieskring Brussel - Halle - Vilvoorde in een tweetalige kieskring Brussel en een Vlaamse kieskring Halle - Vilvoorde. De inwoners van de zes faciliteitengemeenten rond Brussel blijven de optie behouden om voor de tweetalige Brusselse lijsten te stemmen.
Het Vlinderakkoord hevelt opnieuw een pakket bevoegdheden over van het federale niveau naar de gewesten en gemeenschappen. Het akkoord bevat ook een hoofdstukje Brussel. Zo zal het Brussels Hoofdstedelijk Gewest extra geld krijgen om zijn hoofdstedelijke rol beter te vervullen. In ruil zullen een aantal bevoegdheden die nu in handen zijn van de 19 Brusselse gemeenten een betere coördinatie krijgen op het gewestelijk niveau. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zal in de toekomst de plannen voor veiligheid, stedenbouw, huisvesting, mobiliteit, parkeerbeleid en netheid beter op elkaar afstemmen.

Raad Vlaamse Gemeenschapscommissie - Lombardstraat 67 - 1000 Brussel
Tel : 02/213.71.00   Fax : 02/213.71.01   Email:   info@raadvgc.irisnet.be